STILUS FRACTUS

Jakie słowniki warto mieć w domu?

Słowników i poradników językowych jest na rynku zatrzęsienie. Co powinien wybrać na początek ktoś, kto po prostu chciałby pisać i mówić możliwie poprawnie? Oto moja lista najważniejszych narzędzi. W każdym przypadku piszę o tym, czy dana pozycja jest dostępna, czy została wydana także w wersji elektronicznej, czy wersja papierowa zawiera płytę CD z wersją elektroniczną, a jeśli tak, to jaką: pełną czy bardziej podręczną.

 

Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN

W przeciwieństwie do słowników języka polskiego nie tyle przedstawia stan języka, ile pokazuje, co jest poprawne lub wskazane, a co nie, i to zarówno w normie starannej, jak i potocznej. Wskazuje także właściwą wymowę. Ponadto zawiera duży zbiór haseł problemowych, takich jak Akcent, Liczebnik, Moda w języku, Nazwiska, Nowomowa, Orzeczenie.

Niedostępny w formie cyfrowej. Zawiera płytę CD z mniejszym Słownikiem poprawnej polszczyzny PWN (w którym jest mniej haseł, a do tego część jest okrojona o przykłady poprawnego i błędnego użycia).

Same hasła problemowe zawarto w podręczniku Poprawna polszczyzna. Hasła problemowe tego samego wydawcy.

Jakie słowniki warto mieć w domu

 

Uniwersalny słownik języka polskiego PWN

Inaczej niż wydawnictwa poprawnościowe, nie wskazuje błędów ani nie zawiera haseł problemowych. Obejmuje tabele gramatyczne, zapewnia indeks a tergo (wyszukiwanie według końcówek) i tablice powiązań (m.in. synonimy i hononimy).

Dostępny w wersji cyfrowej.

Jakie słowniki warto mieć w domu?

 

Wielki słownik ortograficzny PWN

Zawiera największą liczbę słów, nie obejmuje jednak definicji i przykładów użycia. Ma obszerny wstęp z regułami ortografii oraz interpunkcji.

Dostępny także w postaci cyfrowej, przy czym drukowana zawiera płytę właśnie z pełną („wielką”) wersją słownika.

Jakie słowniki warto mieć w domu?

 

Wielki słownik wyrazów obcych PWN

W przeciwieństwie do wcześniejszych słowników tego typu przedstawia dopuszczalną odmianę w różnych znaczeniach. Autorzy, by zmieścić możliwie dużo nowych słów, zrezygnowali z wielu starszych i już nieużywanych.

Niedostępny w postaci cyfrowej. Wersja drukowana zawiera płytę CD z mniej rozbudowanym Słownikiem wyrazów obcych PWN.

Jakie słowniki warto mieć w domu?

 

Słownik wyrazów obcych (Michał Arct, wydawany jeszcze przed wojną)

Od dawna niedostępny, jest niekiedy przydatnym uzupełnieniem nowego Wielkiego słownika wyrazów obcych PWN.

 

Słownik nazw własnych (Jan Grzenia, PWN)

Przedstawia pisownię oraz odmianę imion i nazwisk znanych postaci rzeczywistych i fikcyjnych. Zdaje się, że nakład od wielu lat jest już wyczerpany.

Jakie słowniki warto mieć w domu?

 

Podręcznik polskiej interpunkcji (Edward Polański, Marek Szopa, MAC Edukacja)

Wygodne uzupełnienie wstępu do Wielkiego słownika ortograficznego PWN (autorstwa właśnie profesora Polańskiego). Przykłady są pogrupowane na podstawie dotyczących ich reguł. Na końcu zamieszczono indeks pozwalający szybko znaleźć stronę poświęconą poszczególnym przypadkom.

Jakie słowniki warto mieć w domu?

 

Sztuka pisania. Przewodnik po tekstach użytkowych (PWN)

Podręcznik dla tych, którzy nie zajmują się przygotowywaniem tekstów do druku i tylko potrzebują wskazówek, jak pisać w sytuacjach prywatnych i „biurowych”. Porusza kwestię doboru stylu wypowiedzi i jej konstrukcji oraz zawiera wskazówki dotyczące poszczególnych rodzajów tekstów, od biogramu poprzez podania aż po nekrologi.

*

Oczywiście, są też dostępne zupełnie podstawowe podręczniki dobrego stylu, na przykład Jak dobrze mówić i pisać po polsku prof. Andrzeja Markowskiego, redaktora naczelnego Wielkiego słownika poprawnej polszczyzny PWN, ale zapewne szybko będziesz chciał sięgnąć po bardziej rozbudowane pozycje. Jeśli masz do napisania pracę naukową, możesz się zainteresować poradnikiem Jak pisać i redagować (PWN), a jeżeli myślisz o bardziej zaawansowanej redakcji językowej lub technicznej, przyda ci się Edycja tekstów Adama Wolańskiego (również PWN).

WYBRANE WPISY