STILUS FRACTUS

Błędy w słownikach edytorów tekstu

Błędy w słownikach zdarzają się nawet czołowym wydawcom. W jednych jest ich więcej, w innych mniej. Edytory tekstu należą do tej pierwszej kategorii, więc zanim na tej podstawie skrytykujesz autora, zajrzyj do słownika ortograficznego lub poprawnej polszczyzny.

Pamiętam, jak jedno z czasopism komputerowych opublikowało list czytelnika, który przyczepił się, zapewne na podstawie słownika Worda, do pisowni dezinstalować oraz dezinstalacja i twierdził, że pisze się deinstalować i deinstalacja. Zakończył, a jakże, czymś w rodzaju „Polska język trudny język”. Jeszcze jeden zbyt pewny siebie i niedouczony strażnik poprawności.

Najnowsza wersja Worda dostępna online w witrynie Microsoftu nie podkreśla między innymi następujących błędnie zapisanych (według Wielkiego słownika ortograficznego PWN lub Wielkiego słownika poprawnej polszczyzny PWN) wyrazów:

cyfrowoanalogowy, deinstalacja, deinstalować (podkreślana jest natomiast prawidłowa forma dezinstalować), dowoli, Kłapołuchy, któżby, mentlik, naigrywać (się) , niechcąco, niedosypiać, niemniejszy, nienajgorszy, (na) przedzie, przekonywujący, rozłoszczony, softwareowy, stronnicowy, (tych) styli, tylni, udrażniać, uspakajać, wichajster, wszechczasów, wymyślećzadawalać, zaspakajać, zerojedynkowy, zwolna.

Wersja 2007 (i być może późniejsze) nie podkreśla także między innymi:

azjata, breji, europejczykktóryby, (tych) hiperłącz, niecałkiem, niegdzienienajgorzej, nienajlepiej, nienajlepszyniewiadomo, poczym, standartowy, zapewnie.

Nie wykluczam, że w niektórych spośród wymienionych nie dostrzegłem form jakichś naprawdę rzadkich wyrazów, niemniej są one powodem błędów w tekstach. Przykładem takich rzadko spotykanych słów są bardo i storno (łatwo o błąd w sformułowaniu na stornie zamiast na stronie).

Wątpliwości budzi też niepodkreślanie przez Worda łącznej pisowni wielu przysłówków z określanymi przez nie przymiotnikami lub odmiennymi imiesłowami. Wyjątki są niezbyt liczne (to m.in.: jasnowidzący, czyli jasnowidz, Nowonarodzone dzieciątko, czyli Jezus, płyta długogrająca, czyli longplay, a także liczne połączenia, które scaliły się znaczeniowo na tyle, że dopuszcza się ich podwójną pisownię, np. szybko schnący i szybkoschnący, średnio zamożny i średniozamożny, wysoko rozwinięty wysokorozwinięty), ale na przykład zapis: małoistotny, małoważny, nowoodkryty, nowoutworzony, trudnodostępny, wysokokwalifikowany słownik ortograficzny PWN-u wciąż wskazuje jako błędny.

Takie słowniki tworzy się na podstawie korpusów, czyli zbiorów tekstów z różnych źródeł, i to od jakości weryfikacji zależy, czy powszechne błędy zostaną powielone czy nie. Edytor tekstu, Wikipedia i tym podobne nie są wyrocznią.

WYBRANE WPISY